Бала тойының басты қонақтары балалар болса…

 Талмайтын талап берсін! Әлі есімде, мен мектепке барған 1952 жылы анам көрші-қолаң, жақын ағайын-туысқа кішігірім той жасады. Сонда 83 жастағы Қамқа дейтін әже маған: «Әй, тентек, қасыма жақын кел! Мен баяғыда «иманшарт» пен «әптиекті» оқығанмын, тілашарыңды өзім жасайын. Түф, түф, түф!» – деп дем салғандай ма, түкіргендей ме, ырым жасап: «Талмайтын талап берсін, самғайтын қанат берсін!» – деп бата беріп еді. Қамқа әженің сөзіне қарағанда, қазақтың бұрынғы қыздарының да мұсылманша оқу-жазудан қаражаяу болмағанын көреміз. Бала тойының басты қонақтары балалар болса... Құдайға шүкір, қазір той көп. Жақсылықтарын жария етіп, қуанышын дария етіп жүретін тілеуқор халқымыздың балаға арналған тойының бірі – «Тілашар». «Тарыдай болып кіріп, таудай болып шығатын» білім ордасы –мектептің есігін перзентінің алғаш ашуы – ата-ана үшін де, бала үшін де зор қуаныш, өмірдің бір белесі. Сондықтан әркім шама-шарқынша бұл күнді атап өтіп, есте қалдыруға тырысады. Қалтасы қалыңдар үлкен мейрамханаларда «Тілашар» тойын дүбірлетіп өткізіп жүр. Жағдайы келсе, неге жасамасқа?! «Берсең, балаға бер» демей ме, дана халқымыз… Алайда балаға бағышталған той сол баланың есінде ұзақ қалатындай сәнді, үлкендерден үлгі-өнеге көріп, олардың ықыласына кенелетіндей мәнді өтіп жүр ме? Өзіміз қатынасқан талай «Тілашар» тойлардағы дастарқанда арақ-шараптың неше түрі тізіліп тұрады. Құлақты тұндыратын даңғаза әуен, селкілдеп қиралаңдаған би. Елді күлдірем деген оймен анекдот айтып, қайта-қайта «ду қол шапалақ» деп жұрттың зықысын шығаратын жадағай асаба… Балаңызға той арнаған ниетіңіз қабыл болсын, бірақ жоғарыдағы көріністерден қандай тәлім, ұлағат алуға болады? Осы жайлы ойланып көрдік пе? Өз басым бала мұндай тойлардан үлгі-өнеге көреді деп ойламаймын. Бала тойының басты қонақтары балалар болса... Бала тойының басты қонақтары балалар болса… Меніңше, ең алдымен, үлкенге де, кішіге де көңілді болатын ұтымды жоспар жасалуы керек. Тойға тек ересектерді емес, балаңыздың тең тұстарын шақырыңыз. Соларға арналған қызықты ойындар ұйымдастырып, олардың өздерінің өнер көрсетуіне, яғни тақпақ айтып, ән салып, би билеуіне көбірек көңіл бөліңіз. Балаларға шағын болса да ескерткіш сыйлық әзірлеген жөн. Ал үлкендер бір сәт баламен бала болып қуанышын бөлісіп, көтермелеп-қолпаштап, тойды есте қалатындай етіп мағыналы, салтанатты өткізуге атсалысулары керек. Тойға келгендер ізгі ниет баталарын «Ақ тілек» альбомына жазып қалдырса, бұл балаға рухани күш-қуат береді әрі келешекте үлкен ескерткіш болады. Ең бастысы, дастарқанға қымыз, шұбат, жеміс сусындары қойылып, қазақтың әдемі әні айтылып, күйі күмбірлеп жатса, тойыңыздың мәртебесі аса түседі. Өз отбасымызда немереміз Нұрсұлтанның «Тілашар» тойын осылай өткізген едік. Мен өзгеге ақыл үйретіп, жол көрсетуден аулақпын. Тек немеремнің тойы жайлы қысқаша айтып, жас ата-аналармен тәжірибе бөлісуді жөн көрдім…       

  Зейнеп Ахметова

Суреттер: Интернеттен алынды. 

Ақ жейдедегі тердің дағын кетіру жолы

Ақ жейденің көбіне қолтық тұсында сары дақ қалады. Әрине тердің ізі. Ол дақты қолмен жусаңыз да, кір жуатын машинамен жусаңыз да, орны қалып қояды.

kak-effektivnee-otstirat-beluyu-rubashku

Сары дақты кетірудің жолы бар. Сізге керек бір-ақ нәрсе, ол – аспирин (ацетилсалициловая кислота).

Екі таблетка аспиринді ұқыппен майдалаңыз. Ыдысқа (үлкен ыдыс емес, шағын ыдыс таңдағаныңыз дұрыс, өйткені, жарты стақан суды таппай қалуыңыз мүмкін 🙂 ) майдаланған аспирин мен кір жуу ұнтағын салып, үстіне жарты стақан жылы су құйыңыз. Қоспаны жақсылап араластырып, ақ жейдеңіздің дақ тиген жерін сол қоспаға малып алып, ысқылаңыз.

Әбден ысқылап болғаннан кейін осы сұйықтық ішінде жейденің дақ тиген жерін  1-2 сағатқа қалдыра тұрыңыз. Уақыт өткен соң жейдені қарапайым кір жуу әдісімен жуып аласыз.

Ақ жейдедегі тердің дағын кетіру жолы

Нәтижесі сізді қуантады: дақтар «өзінен-өзі» жоқ боп кетеді :-).

Суреттер: Интернеттен алынды. 

Дайын болсаңыз, арықтау оңай!

Қыз баласы үшін ең қиыны өз салмағымен алысу шығар. Спортпен жастайыңызнан біте қайнасып өспесеңіз, үнемі шұғылданып жүру де оңай емес. Кенеттен еріншектікке беріліп, тастап кетуіңіз мүмкін. Диета да солай. Қашанғы өзіңізді тамақтан шектей бересіз, бір күні қолды бір-ақ сілтейсіз. Бәріне төзіп, айтарлықтай салмақ тастаған күннің өзінде да біраз уақыттан соң қайтадан томпақ қалыпқа келіп алуыңыз да әбден мүмкін.

Нәтижеге қол жеткізу үшін алдымен өзіңізді әбден дайындап алыңыз. Салмақ тастауға тәніңізді ғана емес, жаныңызды да көндіріңіз.

1. Не үшін салмақ тастайсыз?

Өйткені, деніңіздің сау болғанын қалайсыз ба? Артық салмақ – бұл денсаулығыңыздың нөмірі бірінші жауы. Артық салмақ салдарынан: сәтсіз жеке өмір, өз-өзіңді жек көру, адамдармен қарым-қатынаста қиындықтар, гормонды ауытқулар туындайды, жүрек қан тамырларының бұзылады, солай-солай жалғасып кете береді.

Алдымен, артық салмақ дегеннің не екенін түсіну керек. Ол қайдан келеді? Артық салмақ бірінші кезекте дұрыс тамақтанбау мен қозғалыстың аздығынан жиналады. Ал дұрыс тамақтанбау – семіру ғана емес, асқазан, жүрек, бүйрек, бауырыңыздың дұрыс жұмыс істемеуі.

Өзіңіздің семіздігіңізден ұяласыз ба? мүмкін жақын арада күйеуге шыққалы жүрген шығарсыз? Әлде күйеуіңіздің сізге көзқарасы арық кезіңіздегіден өзгерді ме? Немесе ұзақ өмір сүргіңіз келе ме? Арықтаудың себебін анықтаңыз.

Дайын болсаңыз, арықтау оңай!

2. Мақсат қойыңыз.

Белгілі бір мерзімде қанша килограмм салмақ тастауыңыз керек екенін анықтаңыз. Сол анықталған уақытта мақсатыңызға жетуге тырысыңыз.

3. Қасыңызға серік табыңыз.

Артық салмақтан арылғысы келіп жүрген адам бар болса, әрекетті бірге бастағандарыңыз дұрыс. Бұл тәсілдің әсері мол. Өйткені, бір-біріңізге қолдау көрсетіп, қажет болған жағдайда жалқаулыққа тиым салып, көздеген мақсатқа жету жолын жеңілдетесіздер.

4. Жаттығуға тырысыңыз.

Ары-бері қисайып қана қоя салмай, арықтауға арналған жаттығуды күнделікті жасап тұрыңыз. Ерінбеңіз. Жаттығудың көмегімен өзіңіз армандаған салмаққа тез жетесіз.

Алайда, бірден көп қимылдап, денеңізге күш түсіріп алмаңыз. Аптасына 1-2 сағаттан екі рет шыныққаннан гөрі, күн сайын 10-15 минуттан жаттығып тұрған тиімді.

5. Күнделік жазыңыз.

Артық салмақпен күресуді бастаған күнгі салмағыңызды, өлшемдеріңізді күнделікке түртіп қойыңыз. Екі-үш күн өткен сайын өзгерістер мен қиыншылықтарды, артықшылықтарды жазып жүріңіз. Егер ойыңыз бұзылып, ортан жолдан бәрін тастай салғыңыз келетін жағдай туындап жатса, күнделігіңізге қараңыз. Қанша қиындықтарды артта қалдырып, мақсатқа жетуге аз қалғанын көресіз. Тіпті ештеңе жазбастан, суреттеріңізді қыстырып жүрсеңіз де болады. басынан бастап, қалай өзгергеніңізді көресіз.

Дайын болсаңыз, арықтау оңай!

6. Қимыл қосыңыз.

Күнделікті ісіңізден бөлек күн сайын артық қимыл қосып отыруға тырысыңыз. Бір аялдама артық жүріңіз, бесінші қабатқа жаяу түсіп-мініңіз, кешке бір сағат таза ауада серуендеп қайтыңыз, қалау өзіңізде.  

Түптеп келгенде, артық салмақтан арылу қиын емес, өзіңізді іштей дайындау, іштей қайрау қиын. Өзіңіз белгілеген уақытта шыдамдылық танытсаңыз, бәрі болады. Қалаған киімді киесіз, ер-жігіттердің назарын аударасыз, денсаулығыңыз жақсарып, өзіңізді жеңіл сезінесіз, бастысы, жас көрінесіз.  

 

Сәттілік!  

Ақпарат www.aryktau.kz